geneeskunde bolwerk 100pxSinds de 19e eeuw (1865) heeft de geneeskunde een wetenschappelijke status. Vanaf deze datum is het de enige wettelijk toegestane vorm van medisch handelen en hierdoor kon het uitgroeien tot een medische wetenschap.

 


Toen de geneeskunde tot de gevestigde orde was toegetreden kon het gaan bouwen aan een medische wetenschap en een gezondheidszorg. De natuurwetenschappelijke uitoefening werd het nieuwe, legale gezicht van de geneeskunde en medische kennis kreeg toegang tot  parlementaire macht, tegenwoordig in de vorm van de gezondheidsraad. Door deze positie kan de medische wetenschap landelijk geldende maatregelen voorschrijven. Vaccinatie en preventief onderzoek zijn hier voorbeelden van.


barsten in het bolwerk
Na een eeuw reguliere geneeskunde en een aantal successen ontstonden de eerste barsten in het medisch bolwerk. De schaduwzijden traden aan het licht. Chirurgische behandelingen konden tot onherstelbare schade leiden. Medicijnen bleken kwaad te kunnen. De medische wetenschap kon iemand tot levenslang patiënt maken. Bovendien bleek de geneeskunde geen oplossing te hebben voor veel (chronische) ziekten. En … nieuwe ziekten doken op.


verwarring tussen verantwoordelijkheid en verplichting
Als gevestigde orde heeft de medische wetenschap de zorg en verantwoordelijkheid voor de hele bevolking (volksgezondheid). De enorme kennistoename en de technologische ontwikkelingen in de geneeskunde veranderde het contact tussen arts en patiënt drastisch. Medische hulp betekent je lichaam, en soms ook je leven, uit handen geven en in medische handen leggen. Dat vereist een groot vertrouwen bij de patiënt en een groot verantwoordelijkheidsgevoel bij de medicus.
Op individuele schaal en in zieke toestand zijn we hier inmiddels wel aan gewend geraakt. Op collectieve schaal en in gezonde toestand zijn we dit niet. De recente vaccinatiecampagne tegen de pandemische Mexicaanse griep wekte dan ook veel beroering toen er een wettelijke grond bleek te bestaan om iedereen te verplichten tot vaccinatie. Ondanks dat de Nederlandse wetgeving op dit punt ruimte laat voor individuele vrijheid, is de bezorgdheid niet helemaal weggenomen. De medische wetenschap heeft immers op mondiale schaal, in de vorm van de WHO, de rechtvaardiging tot vaccinatieverplichting in juridisch jargon gegoten en de WHO is de baas boven de baas.
De medische wetgeving heeft nog geen vat op ons leven, maar er kan nog een ander wapen worden ingezet: morele pressie. De gezondheidsraad beriep zich op een advies dat door een aantal medici gebracht werd als een dictaat, gemotiveerd door morele argumenten. Kritische geluiden werden belachelijk gemaakt, tegenstanders voor gevaarlijk uitgemaakt en weigeraars beschuldigd van asociaal gedrag.


vestingbouwers en bruggenbouwers
Eveneens na een eeuw reguliere geneeskunde doken er alternatieve geneeswijzen op. Het was een mengelmoes van oude geneeswijzen (natuurgeneeskunde, homeopathie, chiropractie), zeer oude geneeswijzen (acupunctuur) en betrekkelijk nieuwe geneeswijzen (antroposofie, haptonomie, macrobiotiek, manuele therapie). Er waren diverse redenen, en niet eens persé medisch, waardoor ze in de belangstelling kwamen. Ze bleken een verademing voor veel patiënten die bij de medische wetenschap een dichte deur troffen. Aanvankelijk werden alternatieve benaderingen beschouwd als een subcultuur en tijdelijk van aard. Het was beneden de reguliere waardigheid om ze serieus te nemen. Maar de belangstelling voor alternatieve ziens- en geneeswijzen onder academisch opgeleide artsen nam wel toe. Ook werden er pogingen ondernomen om het reguliere gedachtegoed en de alternatieve theorieën tot een samenwerkend geheel te smeden. Integrale en integratieve geneeskunde zijn hier voorbeelden van.
Het instituut reguliere geneeskunde, met de vereniging tegen de kwakzalverij als side-kick, blijft zich verzetten tegen verruiming en vernieuwing. De macht van de gezondheidszorg is nog groot en beschouwt bruggenbouwers als dissidenten en alternatieve genezers als illegalen. De aanvankelijk moderne geneeskunde sluit deze ontwikkelingen niet in zijn armen  en dreigt nu een conservatieve geneeskunde te worden die ouderdomsgebreken vertoont en op onderdelen een gevaar kan vormen. De bevolking raakt meer en meer vertrouwd met de vrijheid van keuze en de beroepsbeoefenaren in de alternatieve sector zijn talrijker en beter opgeleid.


veel te verliezen
De gevestigde geneeskunde loopt de kans het monopolie op gezondheid, ziekte en ook de volksgezondheid te verliezen. De perikelen rond de laatste vaccinatiecampagnes (Mexicaanse griep en HPV) liggen nog vers in het geheugen. De protesten op internet hebben voor een grote verspreiding en beroering gezorgd onder de bevolking.
Er klinken al veel langer kritische geluiden over het medisch denken en handelen. Waar het duidelijk om fouten en missers gaat, moet de geneeskunde beterschap beloven. Voor het overige staat de geneeskunde snel klaar om kritiek naar het rijk der fabelen te verwijzen of af te doen als onwetenschappelijk. Toch zou het verstandig zijn om eens door de ogen van de critici te kijken, wil de geneeskunde ook in de toekomst een volwaardige medespeler in de maatschappij blijven.

februari 2010

 BESCHOUWINGEN

hoofdcat beschouwingen 120

 

 

 

 

geneeskunde
gezondheidszorg
nanogeneeskunde

download geneeskunde

aesculaap

Ga naar boven
JSN Boot template designed by JoomlaShine.com